کوچ با طعمِ نقضِ اسرار تجاری!

خانم معاون مدرسه که سالها با  خانم مدیر دوست و همراه بود، تغییر کرده بود: بداخلاق، کم حوصله و دنبال بهانه برای قهر و دعوا. خانم مدیر، از تغییر رفتار ناگهانی معاون باهوش، خوش رفتار و زیرک خود، هم متعجب بود و هم در عذاب. نهایتاً یک روز پس از یک دعوای مفصل ساختگی، معاون استعفا داد و رفت. خانم مدیر، بعد از مدتها نفس راحتی کشید و به گزینه های مختلفی برای معاونت فکر کرد غافل از اینکه معاون با چه نقشه‌های شومی، مدرسه را ترک کرده است!

کمتر از یک ماه بعد، خبر تأسیس یک مدرسه‌ی جدید توسط معاون سابق و پس از آن، کوچِ دسته‌به‌دسته‌ی دانش‌آموزان شوک بزرگی به مدیر وارد کرد. معاون یک برنامه ریزی دقیق تاسیس مدرسه و کوچ دانش آموزان را طراحی کرده بود. او با استفاده از اطلاعات تماس دانش‌آموزان و سرمایه‌ی ارتباطیِ چندساله‌اش، خانواده‌ها و دانش آموزان را به مدرسه‌ی خود کشانده بود؛ طوری که در عرض مدت کوتاهی تعداد دانش‌آموزان مدرسه‌ی تازه تاسیس به دو برابر مدرسه‌ی اول رسید!

 این ماجرا از منظر حقوقی و مالکیت فکری قابل توجه است:

1-فهرست دانش‌آموزان، سوابق مالی و اطلاعات تماس خانواده‌ها، جزو «دارایی‌های نامشهود» و اسرار محرمانه‌ی کسب‌وکاریِ مدرسه محسوب می‌شوند. بر اساس ماده‌ی ۶۴ قانون تجارت الکترونیکی و قواعد عام مسئولیت مدنی، استفاده‌ی غیرمجاز از این اطلاعات برای جذب مشتری، غیرقانونی و مصداق نقض اسرار تجاری است.

2-روابط شخصی افراد ذاتاً متعلق به کسی نیست، اما تبدیل روابط شغلی به کانال جذب سیستماتیک با اتکا به پایگاه داده و اطلاعات سازمان قبلی، مصداق بارز «رقابت ناروا» (Unfair Competition) و سوءاستفاده از حسن شهرت (Goodwill) مجموعه است.

3-به نظر می رسد حتی اگر قرارداد کتبی محرمانگی وجود نداشته باشد، بر اساس ماده‌ی ۱ قانون مسئولیت مدنی و اصل فقهی «لا ضرر»، مدیر می‌تواند جهت مطالبه‌ی خسارت وارده و توقف روند استفاده از دیتابیس اقامه‌ی دعوا کند.

درس مدیریتی برای صاحبان کسب‌وکار

یکی از دارایی های مهم و سرمایه‌ های اصلی بسیاری از مجموعه‌های خدماتی و آموزشی، دیتابیس و ذهن نیروهای کلیدی است! 

پیش بینی برخی موارد در قراردادهای استخدامی، مانند بندهای زیر ، موضع حقوقی مدرسه را تقویت و امکان پیگیری حقوقی را راحتتر می کند:

 شرط عدم افشا و عدم استفاده از اطلاعات (NDA)

 تعریف دقیق دیتابیس مشتریان به‌عنوان دارایی اختصاصی سازمان

 قرارداد منع رقابت و عدم جذب مشتریان/کارکنان پس از خروج (Non-Solicitation)


مدیریت دارایی‌های نامشهود باید پیش از استعفا آغاز شود!