فرش دختران یتیم ارمنی

فرش در نظام حقوقی مالکیت فکری به طرق مختلفی می تواند مورد حمایت قرار بگیرد: کپی رایت، علامت تجاری، نشانه جغرافیایی و...
فرش ها از گذشته تابحال علائم تجاری جالبی داشته اند که معمولا در حاشیه فرش بافت می شده است. بسیاری از علائم فرشها ثبت نشده و بدلیل مشهور بودن مورد حمایت قرار دارند.
در جستجوی علائم تجاری معروف فرش، به علامت تجاری برخورد کردم که داستان غم انگیزی دارد: علامت "فرش دختران یتیم غزیر" یا "فرش یتیمان ارمنی"

هزار و چهارصد دختر ارمنی یتیم که بازماندگان نسل کشی ارمنیان بودند، در موسسه غزیر لبنان زندگی و کار می کردند. این موسسه در واقع کارخانه بزرگ فرش بافی در روستای کوهستانی غزیر لبنان بود که تحت حمایت سازمان Near East Relief ، یک سازمان خیریه آمریکایی قرار داشت. هووهانس تاسچیان، از استادان ارمنی فرش‌بافی، فنون بافندگی را به دختران آموخت و آنها قالی‌های دستباف با کیفیت بالا تولید کردند که با علامت تجاری "Made by Armenian Orphans"  صادر می‌شدند.
از سال 1923 تا حدود 1929 یعنی در مدت شش سال، سه هزار تخته فرش توسط آنها بافته شده و به آمریکایی‌هایی که با اعانه‌های خود، هزینه نگهداری این کودکان را پرداخت می‌کردند، هدیه شده است. یعنی طی شش سال حدودا دو برابر تعداد کودکان، فرش بافته شده است!
بافت هزاران فرش نفیس در ازای خورد و خوراک و خواب کودکان یتیم، احتیاجی به سخاوت آمریکاییها نداشت!
یکی از معروفترین و بزرگترین فرشهای بافته شده توسط آنها که تقدیم به رئیس جمهور وقت آمریکا، جان کولیج شده است و در کاخ سفید نگهداری می شود با عنوان "فرش یتیمان ارمنی" یا "فرش دختران یتیم غزیر" معروف به Armenian Orphan Rug  شناخته می شود. گفته شده 400 کودک به صورت شبانه روزی و نوبتی طی 18 ماه، فرش بزرگ باغ عدن را به منظور قدردانی از کمکهای مالی مردم آمریکا و موسسه مذکور بافته اند یا مجبور شده اند ببافند!

آنچه حیرت انگیز است نحوه روایت این تاریخ در اینترنت و منابع مختلف است.کاملا مشخص است این روایت چقدر جانبدارانه نوشته شده است گویی این کودکان با طیب خاطر شبانه روز مشغول بافندگی به عشق مردم و ریس جمهور آمریکا بوده اند! کاملا مشخص است مالک آمریکایی کارخانه و موسسه برای خوشامد رییس جمهور و مقامات وقت آمریکا چه برنامه ریزی های دقیقی کرده است. از نظر من خیلی از آنها اصلا نمی دانسته اند برای چه کسی کار می کنند. تصوراینکه عده ای دختر بی پناه و بازمانده از کشتار، دور از پدر و مادر و خانواده ای که احتمالا همگی کشته شده اند به بهانه حمایت به دهکده ای کوهستانی و کارخانه ای بزرگ منتقل شوند، خودش بخشی از ماجرا را روشن می کند.

hashtag#علامت_تجاری
hashtag#فرش
hashtag#فرش_یتیمان_ارمنی
hashtag#دختران_غزیر
hashtag#ArmenianOrphanRug
hashtag#MadebyArmenianOrphans